Diergeneeskundig Centrum Lunteren

Barneveldse krant

Door Freek Wolff

 

Dierenarts Gert Jagtenberg viert vijftigjarig jubileum 

‘Er gaat veel in dieren om wat wij niet weten’ 

 

Het woord stoppen kent hij niet, want zijn dierenartsenpraktijk is zijn lust en zijn leven. Gert Jagtenberg (77) zit nu al vijftig jaar in het vak en werkt nog steeds met veel plezier in het markante boerderijtje op de hoek van de Dorpsstraat en de Kastanjelaan in Lunteren. Op 18 maart geeft hij een receptie vanwege zijn jubileum. 

 

Gert is geboren en getogen op een boerderij in Doorn. ,,Dat was een gemengd bedrijf en ik vond alle dieren toen al leuk. Ik wilde eerst boer worden, maar als je je erin verdiept, ontdek je veel meer kwaliteiten en eigenschappen van dieren.” 

Daarom ging Gert diergeneeskunde studeren aan de universiteit in Utrecht. ,,Dat was een hele boeiende studie, vooral als je in het klinische gedeelte komt. In die tijd was de opleiding nog heel breed en kwamen alle facetten aan bod. Tegenwoordig maken studenten veel meer keuzes. In mijn tijd lag vooral de focus op het paard.” Hij schudt een anekdote uit zijn mouw over een student die nooit naar college kwam en tijdens het examen bij een professor de naam van een apparaat verkeerd uitsprak. ,,Zo viel hij door de mand.” In Joegoslavië liep hij twee maanden stage, waar hij in het diepe werd gegooid. 

Jagtenberg deed tijdens zijn studie veel ervaring op in het Land van Maas en Waal, met vooral veel accent op grote huisdieren. ,,Ik had daar een strenge leermeester. Zo liet hij me ineens zelf bloed tappen bij dieren. Hij gaf me een flinke lijst met boeren waar ik heen moest om dat te doen. Zo werd ik wel in het diepe gegooid.” 

Op 18 maart 1970 nam hij de praktijk en de woning in Lunteren over van voorganger Huib van Riessen. ,,Dat was een hele bijzondere en 

bekwame dierenarts. Hij kon enorm vertellen en was veelzijdig. Van Riessen zou me inwerken, maar hij is zeggen en schrijven één middag met me mee geweest (lacht). Hij deed veel aan paarden. Dat heb ik ook wel gedaan, zo heb ik dravers in Renswoude behandeld.” 

Al snel groeide de praktijk en zocht Jagtenberg meer ruimte, omdat de praktijk nog aan huis was in de woning naast de huidige praktijk in een gerenoveerd boerderijtje. Sinds 2005 woont en werkt Jagtenberg volledig in dit pand. ,,Waar we nu zitten was de grup en hier stonden de pinken. Achterin was nog een varkenskot. Het had nogal wat voeten in aarde om vergunning te krijgen om het te verbouwen. Drie jaar geleden duidde de gemeente dit pandje aan als gezichtsbepalend voor het dorp Lunteren. Leuk toch?” 

Aan een muur heeft de dierenarts een flinke hoeveelheid attributen hangen die hij in het verleden gebruikte. ,,Elk apparaat heeft zijn verhaal. Deze vlijm gebruikte ik voor aderlating bij paarden. Dat bloeden had therapeutisch effect. Bij een koe met gasvorming in de buik stak je deze pin erin en kon de lucht eruit. Hier hangen zalfspuiten, injectiespuiten, prikkelaars en een apparaat om te oormerken. Dit is een kapje om over de snuit van een big te doen waarmee je hem in een roesje bracht, voor een kortdurende operatie. Later bleek dat de stof die we hierbij gebruikten heel kwalijk is. Hier hangen ook verloskundige attributen en een apparaat om bij een verstopping een gaatje in de luchtpijp te maken.” 

Een ander apparaat was om de mond van een paard mee open te sperren. ,,Als je de kiezen wilde behandelen.” Met een tang werden biggetjes gecastreerd. Jagtenberg vindt het een goede zaak dat de varkentjes tegenwoordig verdoofd moeten worden. 

Er hangt ook een steenvrucht van een foetus die in de baarmoeder van een koe ingedroogd was. Hij wijst op een rek dat hij gebruikte als bij een koe de baarmoeder naar buiten kwam na de bevalling van een kalf.  Met zo’n rekje kun je de baarmoeder namelijk omhoog houden, want anders scheuren de bloedvaten af.” Dokter Pol was een jaargenoot van Jagtenberg tijdens het studeren in Utrecht. De Lunteraan heeft hem recentelijk nog gesproken. 

Soms moet Jagtenberg dieren in laten slapen. ,,Daar heb je altijd gevoel bij. Maar je moet de overtuiging hebben dat het juist is wat je doet. Ik moet zeker weten dat een dier een zeker niveau van lijden heeft, zodat het niet meer leefbaar is. Het doet je natuurlijk wel wat, maar als je weet dat het in het belang van het dier is, heb je daar niet veel moeite mee.” 

Uiteraard wordt de dierenarts ook geconfronteerd met de emoties van eigenaren van gezelschapsdieren als het slecht met de beestjes gaat. Soms wachten mensen veel te lang om naar hem toe te komen, andere keren motiveert hij ze om hun huisdier nog een kans te geven. ,,Als ze bij het inslapen van hun hond de neiging hebben om te gaan huilen, probeer ik dit te voorkomen, want een dier heeft dan alles nog in de gaten. Aai het dier, laat hem wegzakken en probeer je emoties te verbergen. Dat mag later de ruimte krijgen.” 

Jagtenberg maakte ook de tijden mee toen de varkenspest en de vogelpest stevig om zich heen sloegen. ,,Toen moest ik goed op m’n tellen passen.” Hij herinnert zich ook dat hij bij de familie Van de Voort aan de Postweg suggereerde om kaas te maken van de melk van de Jersey-koeien. Die raad nam de bekende boer ter harte, zodat hij nu een florerende bedrijf heeft met biologische Remeker kaas. 

De Lunterse dierenarts kreeg een bonte dierentuin van beesten onder zijn handen. Zo stond er zelfs een keer een kameel uit Ede bij hem op de stoep. ,,De eigenaar zei dat er iets uit de achterkant van dit dier kwam. Toen zag ik dat die kameel iets aan het verwerpen was. Ik voelde in de geboorteweg en toen bleek daar een kleine dode foetus te zitten. Ik heb hem hier nog op sterk water staan (laat het zien). Daarna 

heb ik netjes de baarmoeder gespoeld en kon die kameel weer naar huis.”

De dierenarts was ook erg actief met pluimvee. Bovendien zette hij in Barneveld een keuring van pluimvee op de rails bij de slachthuizen BBC en Bekenbrede. In de jaren negentig kreeg Jagtenberg een ongeluk. Met zijn schouder kwam hij tussen een koe en de muur terecht, waardoor hij geblesseerd raakte. ,,Ik ben geopereerd en ze hebben er metaal in geplaatst, maar die schouder is niet meer geworden wat het was. Dus kon ik geen zware handelingen meer verrichten. Toen ben ik dus gestopt met grote huisdieren en doorgegaan met gezelschapsdieren. Mijn collega Hein Wolters is toen in het dorp verder gegaan met grote huisdieren.” 

Onder gezelschapsdieren valt het hele scala van huisdieren. Jagtenberg zag in zijn praktijk honderden katten, honden, cavia’s, marmotten, hamsters, ratten en muizen. ,,Vogels wat minder, want een kliniek in Woudenberg is daar in gespecialiseerd. Dan moet je zelf je beperkingen kennen. Wel bracht boswachter Gert Ribbers een keer een buizerd bij me die in het prikkeldraad had gezeten. Die heb ik opgeknapt en teruggezet in het bos.” 

Zelf heeft Jagtenberg twee honden, volledig verschillend van formaat: Finn en Xi. ,,Het zijn twee dikke vrienden.” Zonder een blafje te geven lopen ze kwispelend rond. De kleine Pomeriaan draait rondjes van plezier. ,,Na vele jaren kunnen we het hiërogliefenschrift ontcijferen. Dus zit ik te wachten op het moment dat we de taal van de dieren kunnen analyseren. Ik ben ervan overtuigd dat dit gaat gebeuren, al maak ik dat misschien niet meer mee. Ik zou zo graag weten wat dieren denken. Je ziet al zoveel in gedrag van dieren. Als je varkens observeert, ontdek je dat ze heel erg boeiend zijn. Dat heb je met elk dier. Zo zag ik een keer dat een kalf de bak van zijn buurman optilde en voor zijn eigen neus neerzette om die ook leeg te eten 

(lacht). Er gaat veel in dieren om dat wij niet weten.” Jagtenberg hoort zelf ook de leukste verhalen van zijn klantenbestand. 

Hij is blij dat hij vroeger het individuele dier nog kon behandelen, omdat de hoeveelheid dieren bij boeren bedrijven in de loop der jaren flink gestegen is. ,,Als een zeug aan het biggen is, wordt de dierenarts niet meer geroepen. Ze zien wel hoe het gebeurt en in het algemeen gaat het ook wel goed.” 

Toch typeert hij stallen met duizenden varkens als gekkenwerk. ,,Men heeft de grote fout gemaakt dat ze de voeding zo goedkoop hebben gemaakt. Wat kost een ei nog tegenwoordig? Dat is onvoorstelbaar. De supermarktketens lokken op die manier klanten naar binnen. Er begint gelukkig een behoorlijk stuk tegengas te komen en het werkt ook nog. Ik geloof wel dat de boeren gevoel voor dieren hebben, maar hij wordt gedwongen tot deze manier van werken, anders verdient hij niet genoeg. Ik ken de ontwikkelingen niet meer zo goed, maar je ziet wel dat kistkalveren vroeger in een klein hokje zaten, terwijl ze nu in een ruime stal lopen. Dat is door actiegroepen gestimuleerd.” Een paar haarballen herinneren nog aan de tragische tijd dat kalveren niets anders te doen hadden dan zichzelf te likken, waardoor ballen zich in de maag ophoopten. 

Jagtenberg laat nog een paar potten zien met foeten op sterk water. Zo laat hij piepkleine katjes zien, blaasstenen van een hond, een pekineesje met één oog en een big met een slurfje. ,,Het lijkt wel een olifantje. Heel boeiend, maar dit zijn uitzonderingen. Als je dat ziet, is je verwondering groot dat de meeste dieren zo normaal ter wereld komen.”  

De Lunteraan ziet dat er evolutie en ontwikkeling plaatsvindt bij dieren, mensen en planten, maar gelooft ook in een Scheppende Kracht achter de natuur. ,,Dat kan toch haast niet anders? Het is allemaal zó wonderlijk. Een vlinder leeft maar kort, maar zit zo 

vernuftig in elkaar. Ik wandel veel, maar de meest eenvoudige dingen  die je buiten ziet, zijn allemaal wonderen als je er oog voor hebt.” 

Hij vindt het een goede zaak dat biologen zich verder verdiepen en zaken beïnvloeden waar dat mogelijk is. ,,Wel moet je oppassen natuurlijk, want hier kom je op ethisch gebied. Maar met gentherapie kunnen ze al veel sturen, wat de dieren ten goede komt.” 

In zijn spreekkamer heeft hij geen röntgen- en bloedonderzoekapparatuur meer. ,,Je hebt zoveel ervaring opgedaan met je klinische blik, dat je dingen al kunt diagnosticeren, zonder dat je hulpmiddelen nodig hebt.” Er hangen kunstwerkjes met uiteraard dieren. Op een schilderijtje zie je Whoopy, de Jack Russell die Jagtenberg zelf lange tijd als huisdier had. ,,Een heel leuk hondje.” Hij kreeg de kunstwerkjes van dankbare cliënten, ook nu naar aanleiding van zijn jubileum. In de operatieruimte staat veel apparatuur, zoals de behandeltafel en een steralisator en autograaf om instrumenten en doeken/gaas steriel te maken. In de hokjes hebben ongetwijfeld honderden dieren gezeten, in afwachting van een behandeling. 

Gert Jagtenberg geniet nog elke dag van zijn vak en wil eigenlijk in het harnas sterven. ,,Dit werk is onvoorstelbaar fijn. Een timmerman die iets maakt, geniet ook van zijn werk. Ik beleef heel veel aan de dieren, wanneer ze gezond blijven. Bovendien heb ik een heel fijn klantenbestand. Het is een voorrecht dat ik met dieren om mag gaan.” Zijn partner Angie is verpleegkundige, heeft ook een baan en helpt haar man mee in de praktijk op het gebied van de outillage. ,,We genieten van elkaars verhalen.” 

De receptie is op 18 maart van 16.00 tot 19.00 uur in de praktijk aan de Kastanjelaan. Alle geïnteresseerden zijn welkom, terwijl de klanten per email worden uitgenodigd

 

 

 

Lunterse krant

Door Willem de Frel 

Het moet gezegd, altijd baas boven baas. Viert de Lunterse Krant haar 20-jarig bestaan, Gert Jagtenberg viert zijn 50-jarig jubileum. Haast onmogelijk want voor mij zit een zeer vitale man, snel van denken en goed van de tongriem gesneden. Maar deze ‘jonge man’ blijkt al 77 jaar op de teller te hebben. Hoe kwam je ertoe om diergeneeskunde te gaan studeren? ‘Ik ben opgegroeid op een boerderij in Doorn, een gemengd bedrijf, dus al van jongs af aan vertrouwd met dieren om mij heen. Bovendien was mijn vader een innoverend en inspirerend type, hij was een van de eersten die mais verbouwde als veevoer, dat was nieuw’. ‘Vervolgens studeren in Utrecht en stagelopen bij Docters van Leeuwen, een dierenarts van de oude stempel. Een strenge leermeester met veel ervaring. Van hem heb ik in de praktijk veel technieken geleerd. Maar het was ook iemand met streken. Op een dag vroeg ik hem of ik met hem naar een verlossing mocht. ‘s Nachts maakte hij mij wakker, het was zover. Ik kleedde mij zo snel mogelijk aan en toen ik de trap afrende zag ik nog net de achterlichten van zijn auto’. ‘De volgende nacht had ik mijn kleren over de stoel gehangen en toen hij mij riep griste ik de kleren van de stoel, rende naar beneden en trok in de gang mijn kleren aan, dat kon hij echt waarderen. Praktijk overgenomen van Huib van Riesssen Aan het einde van mijn studie kreeg ik het aanbod om de praktijk van dierenarts Huib van Riessen over te nemen. Klein probleempje, ik was nog aan het afstuderen. Om de twee maanden te overbruggen bleef een gekwalificeerd dierenarts van Huib van Riessen aan de praktijk verbonden’. VW Kever ‘Op een dag werd ik gebeld in de avonduren of ik zo snel mogelijk bij een boer wilde komen aan de Veldhuizerweg. Ik pakte mijn tas en stapte in mijn Opel Manta. Op het erf aangekomen vroeg de boer mij om een paar meter vooruit te rijden. Zijn probleem was niet dier-technisch, zijn accu was leeg en had de accu-kabels al in de hand. Nadat zijn auto, een VW-kever weer snorrend liep zei hij mij dat mijn auto niet ‘dierenarts-waardig’ was. Ik antwoorde hem dat de volgende auto een hele mooie zou worden en dat hij eraan mee zou betalen’. Aanpalende ervaringen Vulva reparatie ‘Als dierenarts stond ik de dravers bij van Stal van Os in de Schalm, dat was prachtig werk. Het kwam nogal eens voor dat tijdens de geboorte van een veulen de vulva uitscheurde, het gevolg was dat, weer op de been, de draver in galop het constante geluid van scheten liet horen. Niet bepaald een elegant geluid. Dan moest de merrie zogenaamd worden ‘dichtgezet’ ofwel een Cashlick operatie ondergaan en, al zeg ik het zelf, daar was ik zeer bedreven in’. Pluimvee keuring ‘In Barneveld heb ik de pluimvee keuring opgezet. Ik bleef daar jaren als plaatsvervangend inspecteur veterinair toezicht houden. Diergeneeskundig Centrum Lunteren ‘Voorheen werden door mij zowel gezelschapsdieren alsook landbouwhuisdieren behandeld. Maar een ernstige schouderblessure noopte mij in 1996 om te stoppen met de landbouwhuisdieren. Voor de gezelschapsdieren kun je bij mij voor alle disciplines terecht, te veel om op te noemen, kijk maar even op mijn website www.jagtenberg.eu ‘Soms maak je rare dingen mee, Mariëlle, in opleiding tot dierenartsassistente, belde voor advies. Ze had een oppashond Sam, een border Collie. Sam wilde sinds een maand slecht eten en was ook mager en bovendien snel geprikkeld. Ik adviseerde om zacht voedsel te proberen. Maar na drie dagen was er geen verbetering. Sam at bovendien helemaal niet meer. Bij nader onderzoek voelde ik een merkwaardige verdikking. Na twee dagen aan het infuus, om aan te sterken, volgde een operatie. Er bleek een kleine deurstop vast te zitten in de dunne darm. De volgende dag at Sam weer goed en was na twee dagen weer de oude, springlevende hond’. ‘Graag wil ik besluiten met een quote: ‘Wees lief voor je huisdier en geniet ervan’.